Ekspozycja jest opowieścią o pasji, pamięci i edukacji – o tym, jak szkoły mogą stać się prawdziwym skarbcem historii, kultury i wiedzy o świecie. Prezentowane na niej zbiory gromadzone były przez dziesięciolecia w dwóch bolesławieckich placówkach oświatowych:
- Szkole Podstawowej nr 2 im. Orła Białego (dawniej Szkoła Podstawowa nr 8),
- dawnym II Prywatnym Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego w Bolesławcu.
Obie kolekcje – unikalne i niezwykłe – powstały dzięki zaangażowaniu nauczycieli, uczniów, rodziców oraz przyjaciół szkół, we współpracy z ludźmi morza, artystami i pasjonatami z całego świata. Z inicjatywy Ireny Sikory-Kołodyńskiej, dyrektor SP nr 2 oraz Marii Czyżowicz, dyrektorce dawnego II PG, w latach 2025-2026 zostały one przekazane do zbiorów Muzeum Ceramiki w Bolesławcu.
Zbiory dawnej Szkoły Podstawowej nr 8 obejmowały obiekty i materiały związane z morzem, historią lokalną, górnictwem miedzi, sztuką, etnografią i rzemiosłem. Poszczególne kolekcje gromadzono, z inspiracji Pawła Śliwko, począwszy od 1972 r., w oparciu o dary przekazywane przez Bolesławian oraz osoby z Polski i z zagranicy. W szkole utworzono: Izbę Pamięci Narodowej, Muzeum Morskie, Muzeum Górnicze, Klub Neptuna, Muzeum Antarktydy, Izbę Kaszubską oraz różnorodne sale tematyczne – Hinduską, Indonezyjską, Bolesławiecką, Ludową, Leśną. Powstały też zgodne z ówcześnie obowiązującą ideologią Sale Przyjaźni: Radziecka, Niemiecka i Jugosłowiańska.
Legendarne Muzeum Morskie było jednym z najważniejszych wątków ekspozycji, przez lata funkcjonującym w przestrzeni szkolnej. To właśnie ono sprawiło, że w Bolesławcu – mieście oddalonym niemal 400 km od wybrzeża – można było zetknąć się z autentycznym światem oceanów.
W czasach, gdy wyjazdy do krajów pozaeuropejskich dla zdecydowanej większości społeczeństwa były nierealnym marzeniem Bolesławianie mogli zobaczyć egzotyczne okazy fauny i flory morskiej: koralowce, muszle, rozgwiazdy i inne zwierzęta wodne. Mogli też „dotknąć” tajemniczego świata dalekich podróży morskich, podziwiając modele statków oceanicznych, mundury marynarskie, bandery czy elementy wyposażenia okrętowego. W szkole prezentowano też eksponaty związane z historią żeglugi i techniki morskiej. Są wśród nich koła ratunkowe z polskich statków handlowych i rybackich, dzwony okrętowe, kompas magnetyczny czy elektromechaniczne urządzenia nawigacyjne, które przed erą komputerów pełniły funkcję „mózgu statku”. Te sprzęty i urządzenia opisał Jacek Pietraszkiewicz, związany z Uniwersytetem Morskim w Gdyni prezes firmy NavSim Polska Sp. z o.o.
Interesującą kolekcję związaną z żeglarstwem posiadało także II Prywatne Gimnazjum im. Krzysztofa Baranowskiego w Bolesławcu, założone w 2009 r. przez wielkiego miłośnika żeglarstwa, Zdzisława Czyżowicza. W szkole, działającej do 2019 r., prezentowano obrazy i grafiki o tematyce marynistycznej, modele żaglowców, dawne mapy oraz bogate kolekcje muszli. Nieocenionej pomocy w opisanie obiektów i ich aranżację udzielił Dariusz Rataj, retman Hufca ZHP Bolesławiec. Obiekty te tworzą kolejny moduł ekspozycji, którą możecie zobaczyć w Muzeum Ceramiki.
Ekspozycja przybliża również inne niezwykłe inicjatywy wystawiennicze zrealizowane w Szkole Podstawowej nr 8. Zbiory Izby Pamięci Narodowej pełne były pamiątek związanych z historią Polski, walką o niepodległość i doświadczeniem wojny: dokumentów, fotografii, odznaczeń, a także przedmiotów codziennego użytku, które przetrwały najtrudniejsze czasy.
Równie interesująca jest kolekcja Muzeum Górniczego im. Alfreda Cholewiaka, prezentująca świat kopalni z narzędziami, lampami, minerałami i rekonstrukcją przestrzeni górniczej. Z kolei Galeria Malarstwa i Grafiki Współczesnej przypomina o roli sztuki w edukacji i pokazuje, jak szkolne korytarze mogą stać się przestrzenią kontaktu z prawdziwą twórczością artystyczną. Ważnym elementem wystawy są także zbiory etnograficzne z Afryki i Azji – pełne barwnych, egzotycznych przedmiotów, które trafiały do szkół dzięki podróżnikom i marynarzom. To dowód na to, że edukacja może przekraczać granice i łączyć kultury, stając się uniwersalnym językiem współczesnej kultury.
W prace przy powstaniu ekspozycji „W naszych szkołach szumi morze” zaangażowali się także członkowie Yacht Clubu Bolesławiec. Dzięki zaangażowaniu tak wielu osób powstała nie tylko prezentacja eksponatów, lecz udało się stworzyć opowieść o ludziach – o ich pasji, zaangażowaniu i wierze w to, że szkoła może być miejscem odkrywania świata. To także refleksja nad tym, jak wielką wartość mają lokalne inicjatywy i jak ważne jest ich zachowanie dla przyszłych pokoleń.
Na wernisaż wystawy, zaplanowany na godzinę 17:00, zapraszają:
- Dyrektor Muzeum Ceramiki w Bolesławcu – Anna Bober-Tubaj
- Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 im. Orła Białego – Irena Sikora-Kołodyńska
- Dyrektor dawnego II Prywatnego Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego – Maria Czyżowicz
Organizatorami wystawy są: Gmina Miejska Bolesławiec, Muzeum Ceramiki w Bolesławcu, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Orła Białego, dawne II Prywatne Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego oraz Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Matejki.
Patronat nad wydarzeniem: Yacht Club Bolesławiec, Retmanat Drużyn Wodnych Hufca ZHP Bolesławiec oraz NavSim Polska.
